انجمن مخاطره شناسی ایران مدیریت مخاطرات محیطی 2423-415X 12 4 2026 05 15 The effect of the UAV sprayer on the reduction of agricultural environmental hazards نقش پهپادسمپاش در کاهش مخاطرات زیست‌محیطی کشاورزی 317 331 107160 10.22059/jhsci.2026.412588.930 FA نیکروز باقری دانشیار پژوهشی، مؤسسۀ تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. کرج. ایران Journal Article 2026 03 13 Conventional sprayers used for controlling pests, diseases, and weeds often lead to several challenges, including excessive water and pesticide consumption, low spraying efficacy, and significant risks to both humans and environment. In recent years, unmanned aerial vehicles (UAVs) sprayers has emerged as a promising alternative technology with considerable potential for improving spraying performance. <strong>Objectives:</strong> The main objective of this research was to evaluate the performance of a UAV sprayer and compare it with three conventional spraying systems: a tractor-mounted turbine sprayer, a tractor-mounted boom sprayer and a tractor-mounted lance sprayer. <strong>Method:</strong> Key parameters such as water and pesticide usage, spraying quality, water and pesticide loss, and crop damage were measured and compared for the four investigated sprayers. <strong>Findings:</strong> The results indicated that water and pesticide consumption in the turbine, boom and lance sprayers were 17, 16 and 25 times higher than that of the UAV sprayer, respectively. Among the tested systems, the boom sprayer had the highest field efficiency, while the UAV sprayer had the highest uniformity. Furthermore, the UAV sprayer demonstrated superior spraying efficacy compared to the other methods two weeks after application. In terms of environmental impact, The UAV sprayer had the lowest water and pesticide usage, and the lance sprayer had the highest. In fact, the UAV sprayer poses lower environmental hazards due to lower pest consumption. The boom and lance sprayers caused 3.85% and 4.45% crop damage, respectively. <strong>Conclusions:</strong> The findings suggest that UAV spraying technology can significantly reduce input use and environmental risks while maintaining or improving spraying performance. Therefore, the use of UAV sprayers is recommended, whereas the lance sprayer is not advised due to its comparatively higher environmental hazards. سمپاش‌های رایج برای مهار آفات، بیماری‌ها و علف‌های هرز دارای مشکلاتی مانند مصرف زیاد آب و سم هستند و مخاطرات زیادی برای سلامت انسان و محیط زیست به‌ وجود می‌آورند. در سال‌های اخیر، پهپاد سمپاش به‌عنوان روش نوین سمپاشی مطرح شده و قابلیت‌های خوبی را برای سمپاشی نشان داده است. <strong>اهداف:</strong> هدف از این پژوهش، ارزیابی پهپاد سمپاش از نظر آلودگی زیست‌محیطی و مقایسۀ آن با سه سمپاش رایج شامل سمپاش توربینی پشت‌تراکتوری، سمپاش بوم‌دار پشت‌تراکتوری و سمپاش لانس‌دار پشت تراکتوری است. <strong>روش:</strong> پارامترهایی مانند مقدار آب و سم مصرفی، کیفیت سمپاشی، مقدار هدررفت آب و سم، لنگی کار و تلفات محصول در روش‌های مختلف سمپاشی اندازه‌گیری و نتایج با هم مقایسه شد. <strong>یافته‌ها:</strong> مقدار محلول مصرفی سمپاش‌های توربینی، بوم‌دار و لانس‌دار به‌ترتیب 17، 16 و 25 برابر محلول مصرفی پهپاد سمپاش بود. سمپاش بوم‌دار بیشترین بازده مزرعه‌ای و پهپاد سمپاش بیشترین ضریب کیفیت پاشش را داشت. پهپاد سمپاش کمترین مقدار مصرف و تلفات سم و آب و سمپاش لانس‌دار بیشترین مقدار مصرف و تلفات سم و آب را داشت. سمپاش‌های بوم‌دار و لانس‌دار سبب لهیدگی محصول و آسیب 85/3 و 45/4 درصدی به سطح محصول شدند. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> با توجه به نتایج به‌دست‌آمده، کاربرد پهپاد سمپاش به‌دلیل مصرف سم کمتر و آلودگی زیست‌محیطی کمتر برای سمپاشی توصیه شده و سمپاشی با سمپاش لانس‌دار به‌دلیل مصرف زیاد آب و سم و تلفات وارد بر محصول به هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود. https://jhsci.ut.ac.ir/article_107160_7601588b48a9ebe4e67fa3c24badab05.pdf