Streambank Sensitivity of Haji arab River to Erosion and It's risks

Document Type : Applied Article


1 Human and Science faculty of Tarbiat Modares University

2 1 Associate Professor, School of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran

3 Tarbiat Modares university


Human and natural factors cause the river to be out of equilibrium and this imbalance leads to changes in erosion and sedimentation. One of the forms of erosion in rivers is stream bank erosion which can change the plan and morphometry of the river and due to these changes, various hazards including : Change the morphometry of the channel and produce sediment may happen. Changing in river's pattern, longitudinal and transvers displacement of the river, occurrence of bank accretion, changing hydrological and geometric characteristics can be the results of change in river's sedimentation and erosion. Monitoring the variables affecting the stability of bank and stream characteristics can be effective in preserving human life and property also managing the natural environment. In this research the method of Rapid Geomorphic Assessment (RGA) has been used for investigate the stability and morphometric change in Haji Arab river that located in south of Qazvin province. For this purpose were chosen 8 reaches. Field studies and mapping were done from all reaches. The parameters of Oklahoma Ozark Streambank Erosion Potential Index (OSEPI) were scored during the field studies. In this research have been used statistical analyzes. Results show that the unstable stream banks belong to reaches of 1 in left side (down strem) and 7(up stream) in right side also the stable reaches are the reaches of 2(down stream) in left side and reach of 3 in right side. the most effective factor in stability of Haji Arab river's bank in both sides is riparian woody vegetation after that in left side stream curvature and in the right side Stream Curvature, Percentage of Bank Height with a Bank Angle Greater than 80 o, Unconsolidated Material equally are the most effective factor in stability.


[1] اطمینان، زهرا؛ رستمی، میلاد؛ و نصرتی، کاظم (1399). «بررسی پایداری کنارۀ رودخانۀ طالقان در برابر فرسایش و راهکارهای مدیریتی آن با استفاده از روش تنش برشی لین»، اکوهیدرولوژی، دورۀ 7، شمارۀ 1، ص 119-111.
[2] آقا نباتی، علی (1383). زمین‌شناسی ایران، سازمان زمین‌شناسی کشور.
[3] اسماعیلی، رضا؛ لرستانی، قاسم؛ و رجب‌پور، مریم (1395). «تغییرات بابل‌رود در محدودۀ شهر بابل، مخاطرات محیط طبیعی، سال پنجم، شمارۀ نهم.
[4] جلیلوند، رضا؛ حافظی مقدس، ناصر؛ و سلوکی، حمیدرضا (1390). مهندسی رودخانۀ سیستان براساس شاخص‌های ژئومورفیک از محل سد کهک تا دریاچۀ هامون هیرمند، دومین همایش علوم زمین و نکوداشت استاد پیشگام علم زمین‌شناسی ایران دکتر عبدالکریم قریب، آشتیان.
[5] حسین‌زاده، محمدمهدی؛ و غلامی، پروین (1397). «تحلیل هیدرولوژیک پایداری بستر رودخانۀ مسیل‌موچان آستانه- استان مرکزی»، اکوهیدرولوژی، شمارۀ 2، تابستان، ص 533-525.
[6] حسین‌زاده، محمدمهدی؛ و اسماعیلی، رضا (1397). «برآورد فرسایش کناره‌ای رودخانه با استفاده از مدل BSTEM»، زمینشناسی ایران، سال 11، شمارۀ 45، ص 70-53.
[7] حسین‌زاده، محمد‌مهدی؛ و اسماعیلی، رضا (1394). ژئومورفولوژی رودخانه‌ای: مفاهیم، فرم‌ها و فرایندها، تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
[8] خالقی، سمیه؛ حسین‌زاده، محمد‌مهدی؛ آتی‌کندی، فتح‌الله (1398). «طبقه‌بندی مورفولوژیکی و ناپایداری مجرای رودخانۀ کلیبرچای»، هیدروژئومورفولوژی، دورۀ 6، شمارۀ 21، شمارۀ پیاپی 21، ص 64-43.
[9] رضائی مقدم، محمدحسین؛ و پیروزی‌نژاد، نوشین (1393). «بررسی تغییرات مجرا و فرسایش کناره‌ای در رودخانۀ گاماسیاب از سال 1334 تا 1389»، جغرافیا و برنامهریزی، سال 18، شمارۀ 47، بهار، ص  132-109.
[10] مقیمی، ابراهیم (1400). اکوژئومورفولوژی و حقوق رودخانه، چ دوم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
[11] ولی‌پور، طاهر؛ حسین‌زاده، محمدمهدی؛ اسماعیلی، رضا؛ و متش بیرانوند‌، سعیده؛ (1399). «مطالعۀ فرسایش‌پذیری کناره و عوامل مؤثر بر آن در رودخانۀ لاویج (استان مازندران، چمستان)»، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی (علوم جغرافیایی)، دورۀ 20، شمارۀ 59، ص 136-119.
[12] یمانی مجتبی؛ و ابراهیم‌خانی نرگس (1389). «ارزیابی فرسایش‌پذیری سازندها از طریق رسوب‌شناسی آبرفت‌های معرف (مطالعۀ موردی: حوضۀ حاجی‌عرب در استان قزوین)»، جغرافیا، دورۀ 8، شمارۀ 24، ص 86-69.
[13] Ali, M. R.; Ahmed, Z.; Islam, A. H.; & Rahman, M. M. (2021). “River Bank Erosion, Induced Population Migration and Adaptation Strategies in the Sirajganj Sadar Upazila, Bangladesh”, European Journal of Environment and Earth Sciences, 2(2),pp:  39-47.
[14] Bledsoe, B.P.; Stein, E.D.; Hawley, R.J.; & Booth, D. (2012). “Framework and Tool for Rapid Assessment of Stream Susceptibility to Hydromodification”, Journal of the American Water Resources Association, pp: 1-21, DOI: 10.1111 ⁄ j.1752-1688.2012.00653
[15] Bartholdy, J.; & Billi, P. (2002). Morphodynamics of pseudomeadering gravel bar reach
[16] Coryat, M. (2014). Analysis of the Bank Assessment for Non-point Source Consequences of Sediment (BANCS) Approach for the Prediction of Streambank Stability and Erosion along Stony Clove Creek in the Catskills. Master of Science Thesis, Syracuse University.
[17] De Rose, R.C.; & Basher, L.R. (‌2011). “Measurement of river bank and cliff erosion from sequential LIDAR and historical aerial photography”, Geomorphology, NO. 126, PP:132–147.
[18] Gray , D.H.; & Leiser, A.T. (1982). “Bio-Technical slope Protection and Erosion Control”, Van Nostrand Reinhold Company inc., New York
[19] Heeren, D.M.; Mittelstet, A.R.; Fox, G.A.; Storm, D .E.; Al -Madhhachi, A.T.; Midgley, T.L.; Stringer, A.F; Stunkel, K.B.; & Tejral, R.D. (‌2012). “Using rapid geomorphic assessments to assess stream bank stabililty in Okkahmoma Ozarak streams”, American Society of Agricultural and Biological Engineers,Vol.55(3), pp: 957-968.
[20] Hughes, A.O.; Huirama, M. K.‌; Owens, P. N‌.; & Petticrew, E. L. (2021). “Stream bank   erosion as a source of sediment within New Zealand catchments”, New Zealand Journal of Marine and Freshwater Research,
[21] Janes, V.‌J.‌J.; Nicholas, A.P.; Collins, A.L.; & Quine, T.A. (2017). “Analysis of fundamental physical factors influencing channel bank erosion: results for contrasting catchments in England and Wales”, Environ Earth Sci . No. 76:307, DOI 10.1007/s12665-017-6593-x.
[22] Johnson, P.A.; Gleason, G.L. & Hey, R.D. (1999). “Rapid assessment of channel stability in Vivtiny of road crossing”, Journal of Hydraulic Engineering, Vol. 125, No. 6, pp: 645-651
[23] Jorge, D. Abad; Macelo H. Garcia (2006). “RVR Meander: A Toolbox for Re-meandering of Channelized Streams”, Computers & Geosciences, 32 pp: 92-101
[24] Knighton, D. (‌2014). Fluvial forms and processes: a new perspective, Routledge, New York, NY, pp: 400.
[25] Kwan, H; & Swanson, S. (2014). “Prediction of Annual Streambank Erosion for Sequoia National Forest”, California. JAWRA Journal of the American Water Resources Association, 50(6), pp: 1439–1447.
[26] Petersen M.S. (1986). River Engineering, Prentice-Hall.
[27] Simon, A.; & Klimetz, L.(‌2008). “Magnitude, frequency and duration relations for suspended sediment in stable (reference) southeastern streams”, Journal of the American Water Resources Association, Vol. 44, No. 5.
[28] Simon, A.; & Downs, P. W. ( 1995). “An interdisciplinary approach to evaluation of potential instability in alluvial channels”, Geomorphology, Vol. 12(3), pp:215-23.
[29] Thakur, P.K.; Laha, C. & Aggarwal, S.P. (‌2012). “River bank erosion hazard study of river Ganga. upstream of Farakka barrage using remote sensing and GIS”, Nat Hazards, No. 61, pp: 967–987.
[30] Zainal Abidin, R; Sulaiman, M.S. & Yusoff, N. (‌2017). “Erosion risk assessment: A case study of the Langat River bank in Malaysia”, International Soil and Water.