مدیریت مخاطرات محیطی

مدیریت مخاطرات محیطی

ارزیابی تأثیر فرونشست بر روند لرزه‌خیزی دشت ورامین و دشت شهریار با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای

نوع مقاله : پژوهشی بنیادی

نویسندگان
بهاره على دادیانى 1
مهدی زارع 2
آرزو درستیان 1
افشین اشجع اردلان 3
سید کیوان حسینی 4
1 گروه ژئوفیزیک، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 گروه زلزله‌شناسی مهندسی، پژوهشگاه بین‌المللی مهندسی زلزله و زلزله‌شناسی، مدیر مرکز پیش‌بینی زلزله پژوهشگاه بین‌المللی مهندسی زلزله و زلزله‌شناسی، گروه ژئوفیزیک، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 گروه زمین‌شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 گروه ژئوفیزیک، مرکز تحقیقات زلزله‌شناسی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
10.22059/jhsci.2023.362753.788
چکیده
با توجه به موقعیت جغرافیایی و زمین‌شناسی خاص ایران، هرساله پدیدۀ زمین‌لرزه خسارات جانی و مالی زیادی را بر کشور تحمیل می‌کند. از جمله راهکارهای کاهش این خسارات، شناسایی مناطق مستعد وقوع زمین‌لرزه و معرفی راهکارهای مؤثر برای کاهش خسارات احتمالی است. پژوهش حاضر به بررسی تأثیر تغییرات نرخ فرونشست بر روند لرزه‌خیزی با استفاده از داده‌های ماهواره‌ای sentinel-1، در دامنۀ زمانی سال‌های 2021-2014 در دشت‌های تهران (دشت شهریار و دشت ورامین) پرداخته است. به این منظور از داده‌های 46 حلقه چاه پیزومتری منطقه از سال 2014 تا 2021 برای پهنه‌بندی و بررسی سطح آب زیرزمینی استفاده شد. افزون‌بر آن، پس از تصحیح کاتالوگ لرزه‌خیزی با فنون استاندارد و همچنین کاتالوگ خردلرزه‌خیزی در پژوهش حاضر و تعیین وضعیت لرزه‌خیزی منطقه، میزان فرونشست دشت‌های ورامین و شهریار به‌ترتیب با نرخ 65 و 5/54 سانتی‌متر در سال به دست آمد. مشاهده شد که تغییرات 600 هزار مترمکعب در سال حجم آبخوان محدودۀ پژوهش‌، به حداقل تغییرات تنش منطقه به میزان 5 بار تا 17 بار (معادل 500 تا 1700 کیلو پاسکال) منجر شده و الگوی لرزه‌خیزی منطقه نیز نشان‌دهندۀ روند افزایشی در رخداد زمین‌لرزه‌های بعدی از یک سو و کوتاه شدن دامنۀ زمانی دورۀ بازگشت لرزه‌ای در محدودۀ پژوهش‌ است. در نهایت مطابقت زیاد روند داده‌ها در نمودارهای توزیعی، بیانگر همخوانی روند فرونشست و در نتیجه، تأثیر آن بر روند لرزه‌خیزی منطقۀ پژوهش‌ است که تأثیر فرونشست را در روند لرزه‌خیزی در مناطق تحت بررسی نشان می‌دهد.
کلیدواژه‌ها
زلزله
فرونشست
سنجش ‌از دور
تداخل‌سنجی
دشت ورامین
دشت شهریار
  • Abbasi, A. (2017). Evaluation of earthquake locations by the two local and regional seismic networks in Central Alborz (Iran), Journal of the Earth and Space Physics, 43(3), 4
  • M., Ebady. E., & Ghale. E. (2022). Investigation of subsidence of Mahidasht plain of Kermanshah province using radar interferometry method, Journal of Geography and Planning, 26(79), 207-220. (In Persian).
  • Amighpey, M., Vosooghi,, & Mothagh, M. (2016). Assessment Evaluation of source parameters of 2005 Qeshm earthquake based on inversion of INSAR observation using genetic algorithm, Tectonics Journal, 24(95), 343-350. (In Persian)
  • Amos,, Audet, P., Hammond, W., Burgmann, R., Johanson, I., & Blewitt, G., (2014). Uplift and seismicity driven by groundwater depletion in central California, Nature, vol 509.

 

  • Bragato, P. (2021). Systematic Triggering of Large Earthquakes by Karst Water Recharge: Statistical Evidence in Northeastern Italy, Frontiers in Earth science, 9, 664932.
  • Chen, Y., Sung, Q., & Cheng.,, (2003). Along-strike variations of morphotectonic features in the Western Foothills of Taiwan: tectonic implications based on stream-gradient and hypsometric analysis, Geomorphology,56(1),109-137.

 

  • Dura, T., Horton, B. P., Cisternas, M., Ely, L. L., Hong, I., Nelson, A. R., & Nikitina, D. (2017). Subduction zone slip variability during the last millennium, south-central Chile, Quaternary Science Reviews, 175, 112-137.‌
  • Fathi, M., & Noorian-Bidgoli, M. (2021). Evaluation of Land Subsidence Due to Water-Level Decline in Kashan Plain, Journal of Water and Wastewater Science and Engineering, 6(4), 45-57. (In Persian)
  • Ghohroudi, M., Pourmousavi, S.M., & S., (2018). Investigating the potential of seismic destruction by using multi-indicator models (case study: one area of Tehran city), Quantitative Geomorphological Research, 1(3), 57-67. (In Persian)
  • Ghorbani, Z., Khosravi, A., Mojtahedi, F. F., Javadnia, E., & Nazari, A. (2022). Use of InSAR Data for the Measurement of Land Subsidence in Response to Groundwater Fluctuations and Climate Change (Case Study: Ardabil Plain, Iran).‌
  • González1, P., Tiampo, K., Palano, M., , Cannavo, F., & Fernández, J., (2012). The 2011 Lorca earthquake slip distribution controlled by groundwater crustal unloading, Nature Geo Science,
  • Hawkes, A. D., Horton, B. P., Nelson, A. R., Vane, C. H., & Sawai, Y. (2011). Coastal subsidence in Oregon, USA, during the giant Cascadia earthquake of AD 1700. Quaternary Science Reviews, 30(3-4), 364-376.‌
  • Hill, D. (2012). Dynamic Stresses, Coulomb Failure, and Remote Triggering—Corrected, Bulletin of the Seismological Society of America, 102(6).
  • Jalini, M., Sepehr, A., Lashkari poor, G., & Rashki, A. (2018). Morphometric correlation of land subsidence related fissures and edaphic variability over Neyshabour Plain, Quantitative Geomorphological Research, 5(4), 59-75. (In Persian)
  • Japan International Cooperation Agency (2001) Final Report of Seismic Micro-zoning in Tehran, Center for Environmental Studies of Tehran. (In Persian)
  • King, G., Stein, R., & Lin, J, (1996). Static Stress Changes and the Triggering OF Earthquakes, Revised for Seismol. Soc. Am.
  • Koohbanani, H., Yazdani, M., & Hosseini, S. K. (2020) Spatiotemporal relation of RADAR-derived land subsidence with groundwater and seismicity in semnan-Iran, Journal of natural Hazards, 103(1), 785-798.
  • Krishnan, S., Kim, D., Jung, & (2018). Subsidence in the Kathmandu Basin, before and after the 2015 Mw 7.8 Gorkha Earthquake, Nepal Revealed from Small Baseline Subset-DInSAR Analysis, GIScience & Remote Sensing, 55(4), 604-621.
  • Milker, Y., Horton, B. P., Vane, C. H., Engelhart, S. E., Nelson, A. R., Witter, R. C., ... & Bridgeland, W. T. (2015). Annual and seasonal distribution of intertidal foraminifera and stable carbon isotope geochemistry, Bandon Marsh, Oregon, USA, The Journal of Foraminiferal Research, 45(2), 146-155.‌
  • Mojtahedi, F. (2016) Investigation of Ardabil plain subsidence with respect to changes in groundwater level and climate fluctuation.
  • Mottaghi, A. (2017) Improving locations of earthquakes along the Central Alborz, Iran, using waveform cross-correlation-based time delays, Iranian Journal of Geophysics, 11(1), 9.
  • Padgett, J. S., Engelhart, S. E., Kelsey, H. M., Witter, R. C., Cahill, N., & Hemphill-Haley, E. (2021). Timing and amount of southern Cascadia earthquake subsidence over the past 1700 years at northern Humboldt Bay, California, USA. GSA Bulletin, 133(9-10), 2137-2156.‌
  • Wang, P. L., Engelhart, S. E., Wang, K., Hawkes, A. D., Horton, B. P., Nelson, A. R., & Witter, R. C. (2013). Heterogeneous rupture in the great Cascadia earthquake of 1700 inferred from coastal subsidence estimates, Journal of Geophysical Research: Solid Earth, 118(5), 2460-2473.‌
  • Wetzler, N., Shalev, E., Göbel, T., Amelung, F., Kurzon, I., Lyakhovsky,V., & Brodsk, E. (2019). Earthquake swarms triggered by groundwater extraction near the Dead Sea Fault, AGU 100, Geophysical Research Letters, 46, 8056–
  • Zareh, H., (2011). Seismic Risk Assessment Based on Segmentation of Active Faults in Semnan Province, Fifteenth Symposium of Geological Society of Iran,14-15 Dec 2001, Tarbiat Moalem University. (In Persian)
مدیریت مخاطرات محیطی
دوره 10، شماره 2
تابستان 1402
صفحه 137-151